Аткаминерлердин жоопкерчилиги жана жазалар

Финансылык тартипти бузган 171 аткаминер жазаланып, 14 кызматкер ээлеген ордунан бошотулду

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал тарабынан 2025-жылы мамлекеттик органдардагы ар кандай бузуулар, анын ичинен 1 032 жол-жоболук мүнөздөгү бузууларды аныкталган. Кемчиликтерди тез арада четтетүү үчүн аудит объектилерине 503 жазма буйрук, 306 сунуштама жана 7 сунуш жөнөтүлгөн. Буйруктардын аткарылышы ведомствонун өзгөчө көзөмөлүнө алынган.

​Бул чаралардын жана мониторингдин жыйынтыгында, финансылык мүчүлүштүктөргө жана тартип бузууларга жол берген 171 кызматтагы адам тартиптик жоопкерчиликке тартылды. Мындан сырткары, өз милдеттерин одоно түрдө бузган же талаптарды аткарбаган 14 аткаминер ээлеген кызматынан биротоло бошотулду.

​Коррупцияга каршы күрөштү жана ички тартипти чыңдоону Эсептөө палатасы өз ичинен да баштаган. Өткөн жылы ведомствонун 3 мамлекеттик кызматкерине эскертүү, 30 кызматкерине сөгүш берилсе, кызматтык иликтөөлөрдүн жыйынтыгы менен 2 мамлекеттик инспектор ээлеген кызматынан бошотулган.

Региондордогу аудиттердин жыйынтыгы (Мэриялар жана Айыл өкмөттөрү)

Региондордогу текшерүү: Айыл өкмөттөрүндө 1,8 миллиард сомдук, ал эми 16 шаарда 1 миллиард сомдон ашык тартип бузуу табылды

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна караганда, Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинин талаптарына ылайык, Эсептөө палатасы жер-жерлердеги жергиликтүү бюджеттердин аткарылышын текшерүүдөн өткөрдү. 2025-отчеттук жылы өлкө боюнча 16 шаардын мэриясынын жана 241 айыл өкмөтүнүн бюджеттеринин түзүлүшү менен аткарылышына аудит жүргүзүлгөн.

​Шаарлар боюнча жыйынтык:

Бишкек жана Ош шаарларын эсепке албаганда, облустук маанидеги 12 шаар жана райондук маанидеги 4 шаарда (жалпысынын 16 шаар, анын ичинде Каракол, Нарын, Токмок, Кара-Балта, Жалал-Абад ж.б.) жүргүзүлгөн аудиттер калыбына келтирилүүгө тийиш болгон 1 077,9 млн сом суммасындагы финансылык тартип бузууларды аныктаган. Анын ичинен 676,3 млн сому (62,7 пайызы) кайтарылган. Ошондой эле шаарлар боюнча 90,9 млн сомдук ички резервдер жана жоготуулар табылган.

​Айыл өкмөттөрү боюнча жыйынтык:

Текшерилген 241 айыл өкмөтүндө каржылык тартип бузуулардын жалпы суммасы 1 861,8 млн сомду түздү. Түшүндүрүү жана калыбына келтирүү иштеринин натыйжасында, бузуулардын 1 407,8 млн сому (75,6 пайызы) жергиликтүү бюджеттерге кайтарылган. Айыл өкмөттөрүндө аныкталган резервдер менен жоготуулардын көлөмү 241,5 млн сомду түзгөн.

Бюджеттин кошумча резервдери жана жоготуулары

29 миллиард сомдук бюджеттин жоготуулары жана 93 миллиард сомдук бюджеттердин ири резервдери аныкталды

​Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал 2025-жылдагы аудитордук жана эксперттик-аналитикалык иштеринин алкагында өлкө бюджетин толтурууга көмөк бере турган ири суммадагы ички мүмкүнчүлүктөрдү аныктады. Өлкө боюнча тийиштүү бюджеттерди толтуруунун кошумча булактары (бюджеттин резервдери) 93 614,8 млн сом суммасында белгиленди.

​Адистер бул сумма түз каржылык тартип бузуу эмес экенин, бирок айрым экономикалык чараларды ишке ашыруу жана туура башкаруу аркылуу мамлекеттик капчыкка кошумча мобилизациялана турган ири каражат экенин өзгөчө белгилешет.

​Муну менен катар, аудиттин жүрүшүндө 29 630,9 млн сом суммасында рационалдуу эмес жана натыйжасыз пайдаланылган финансылык жана башка ресурстар (бюджеттин жоготуулары) аныкталган. Бул каражаттар мамлекеттик органдар тарабынан өз учурунда тийиштүү чаралар көрүлбөгөндүктөн же каражаттар өзүнүн негизги максатына жетпестен калгандыктан келип чыккан жоготуулар катары бааланды.

Мамлекеттик активдердин көбөйүшү

Мамлекеттик мүлктүн эсеби такталды: Эсептөө палатасынын кийлигишүүсү менен өлкөнүн активдери 61 миллиард сомго көбөйдү

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, Кыргызстандын мамлекеттик секторунун консолидацияланган финансылык отчеттуулугунда буга чейин өлкөдөгү ири мамлекеттик ишканалардын таза активдери расмий түрдө актив катары көрсөтүлбөй, эсепке алынбай келгени аныкталды. Бул олуттуу кемчиликти Эсептөө палатасынын адистери 2025-жылы жүргүзүлгөн кеңири аналитикалык талдоонун жүрүшүндө аныктап чыгышкан.

​Бул маселени чечүү максатында, Эсептөө палатасы КР Финансы министрлиги менен биргеликте атайын жумуш алып барып, финансылык отчеттордогу каталарды жана кемчиликтерди толугу менен жойгон.

​Аткарылган системалуу иштердин натыйжасында, өлкөнүн расмий консолидацияланган отчетунда мамлекеттик активдердин жалпы көлөмү дароо 61 158,5 млн сомго (61,1 млрд сомдон ашык) көбөйтүлдү. Бул кадам өлкөнүн финансылык абалын эл аралык стандарттарга ылайык туура чагылдырууга жана мамлекеттик мүлктүн ачык-айкындуулугун камсыздоого жол ачты.