Жогорку Кеңеш Эсептөө палатасынын 2025-жылдагы иши жөнүндө отчетун бекитти

10-июнда Жогорку Кеңеш Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын 2025-жылдагы иши тууралуу отчетун кабыл алды. Отчетто мамлекеттик ресурстарды натыйжалуу пайдалануу жана финансылык башкаруунун ачык-айкындуулугун жогорулатуу боюнча жүргүзүлгөн иштер белгиленди.

Отчеттук мезгилде 98 аудитордук иш-чара өткөрүлүп, 1 636 түзүм жана мекеме текшерилген. Аудиттин жыйынтыгында 21,4 млрд сомдук финансылык тартип бузуулар аныкталып, анын 13,4 млрд сому (62,6%) бюджеттерге кайтарылган.

Эсептөө палатасы Финансы министрлиги менен биргеликте мамлекеттик сектордун консолидацияланган финансылык отчеттуулугун талдап, мамлекеттик активдердин көлөмүн 61,2 млрд сомго көбөйтүүгө жетишти. Ошондой эле бюджетти толтуруунун 93,6 млрд сомдук кошумча резервдери жана 29,6 млрд сомдук натыйжасыз пайдаланылган ресурстар аныкталды.

Жергиликтүү бюджеттер боюнча жүргүзүлгөн аудиттердин жыйынтыгында шаарлардан жана айыл өкмөттөрүнөн жалпысынан 2,9 млрд сомдон ашык финансылык тартип бузуу табылып, анын негизги бөлүгү калыбына келтирилди.

Жыл ичинде 1 032 жол-жоболук мыйзам бузуу аныкталып, 171 кызмат адамы тартиптик жоопкерчиликке тартылып, 14 кызматкер кызматынан бошотулган. Коррупциялык белгилери бар материалдар боюнча укук коргоо органдарына 5,6 млрд сомдук 116 материал жөнөтүлүп, 14 кылмыш иши козголгон.

Мындан тышкары, Эсептөө палатасы IT-аудит системасын киргизүү боюнча иштерди күчөтүп, санариптик текшерүүлөргө өтүү багытында инфраструктурасын жана адистердин мүмкүнчүлүктөрүн өнүктүрүп келген.

Укук коргоо органдары менен кызматташуу

​Эсептөө палатасы укук коргоо органдарына 5,6 миллиард сомдук 116 материал өткөрүп, 14 кылмыш иши козголду

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал отчеттук жыл ичинде коррупциялык элементтерди камтыган жана мыйзам бузуулар олуттуу болгон 5,6 млрд сом суммасындагы 116 аудитордук материалды укук коргоо органдарына өткөрүп берген.

​Материалдар органдар боюнча төмөнкүдөй бөлүштүрүлгөн:

​Прокуратура органдарына: 3,4 млрд сомдук 57 материал;

​Улуттук коопсуздук (УКМК) органдарына: 2,2 млрд сомдук 54 материал;

​Ички иштер (ИИМ) органдарына: 16,5 миң сомдук 5 материал.

​Бул документтерди кароонун жыйынтыгында укук коргоо органдары тарабынан 14 жазык иши козголгон. Учурда алардын ичинен 4 жазык иши сотко жөнөтүлсө, 3 иш токтотулган, 2 иш убактылуу токтотулуп турат, ал эми 5 кылмыш иши боюнча тергөө иштери кызуу жүрүүдө. Мындан сырткары, 23 материал боюнча прокурордук көңүл буруу актылары чыгарылып, дагы 14 кызматкер тартиптик жазага тартылган. Козголгон иштердин жана көрүлгөн чаралардын натыйжасында 2025-жылдын 31-декабрына карата 32,1 млн сом мамлекетке толугу менен кайтарылган.

Аткаминерлердин жоопкерчилиги жана жазалар

Финансылык тартипти бузган 171 аткаминер жазаланып, 14 кызматкер ээлеген ордунан бошотулду

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал тарабынан 2025-жылы мамлекеттик органдардагы ар кандай бузуулар, анын ичинен 1 032 жол-жоболук мүнөздөгү бузууларды аныкталган. Кемчиликтерди тез арада четтетүү үчүн аудит объектилерине 503 жазма буйрук, 306 сунуштама жана 7 сунуш жөнөтүлгөн. Буйруктардын аткарылышы ведомствонун өзгөчө көзөмөлүнө алынган.

​Бул чаралардын жана мониторингдин жыйынтыгында, финансылык мүчүлүштүктөргө жана тартип бузууларга жол берген 171 кызматтагы адам тартиптик жоопкерчиликке тартылды. Мындан сырткары, өз милдеттерин одоно түрдө бузган же талаптарды аткарбаган 14 аткаминер ээлеген кызматынан биротоло бошотулду.

​Коррупцияга каршы күрөштү жана ички тартипти чыңдоону Эсептөө палатасы өз ичинен да баштаган. Өткөн жылы ведомствонун 3 мамлекеттик кызматкерине эскертүү, 30 кызматкерине сөгүш берилсе, кызматтык иликтөөлөрдүн жыйынтыгы менен 2 мамлекеттик инспектор ээлеген кызматынан бошотулган.

Региондордогу аудиттердин жыйынтыгы (Мэриялар жана Айыл өкмөттөрү)

Региондордогу текшерүү: Айыл өкмөттөрүндө 1,8 миллиард сомдук, ал эми 16 шаарда 1 миллиард сомдон ашык тартип бузуу табылды

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна караганда, Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинин талаптарына ылайык, Эсептөө палатасы жер-жерлердеги жергиликтүү бюджеттердин аткарылышын текшерүүдөн өткөрдү. 2025-отчеттук жылы өлкө боюнча 16 шаардын мэриясынын жана 241 айыл өкмөтүнүн бюджеттеринин түзүлүшү менен аткарылышына аудит жүргүзүлгөн.

​Шаарлар боюнча жыйынтык:

Бишкек жана Ош шаарларын эсепке албаганда, облустук маанидеги 12 шаар жана райондук маанидеги 4 шаарда (жалпысынын 16 шаар, анын ичинде Каракол, Нарын, Токмок, Кара-Балта, Жалал-Абад ж.б.) жүргүзүлгөн аудиттер калыбына келтирилүүгө тийиш болгон 1 077,9 млн сом суммасындагы финансылык тартип бузууларды аныктаган. Анын ичинен 676,3 млн сому (62,7 пайызы) кайтарылган. Ошондой эле шаарлар боюнча 90,9 млн сомдук ички резервдер жана жоготуулар табылган.

​Айыл өкмөттөрү боюнча жыйынтык:

Текшерилген 241 айыл өкмөтүндө каржылык тартип бузуулардын жалпы суммасы 1 861,8 млн сомду түздү. Түшүндүрүү жана калыбына келтирүү иштеринин натыйжасында, бузуулардын 1 407,8 млн сому (75,6 пайызы) жергиликтүү бюджеттерге кайтарылган. Айыл өкмөттөрүндө аныкталган резервдер менен жоготуулардын көлөмү 241,5 млн сомду түзгөн.