Шрифттин өлчөмү
Аралык
Сүрөттөр
Кыргыз Республикасынын
Эсептөө палатасы

10-июнда Жогорку Кеңеш Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын 2025-жылдагы иши тууралуу отчетун кабыл алды. Отчетто мамлекеттик ресурстарды натыйжалуу пайдалануу жана финансылык башкаруунун ачык-айкындуулугун жогорулатуу боюнча жүргүзүлгөн иштер белгиленди.

Отчеттук мезгилде 98 аудитордук иш-чара өткөрүлүп, 1 636 түзүм жана мекеме текшерилген. Аудиттин жыйынтыгында 21,4 млрд сомдук финансылык тартип бузуулар аныкталып, анын 13,4 млрд сому (62,6%) бюджеттерге кайтарылган.

Эсептөө палатасы Финансы министрлиги менен биргеликте мамлекеттик сектордун консолидацияланган финансылык отчеттуулугун талдап, мамлекеттик активдердин көлөмүн 61,2 млрд сомго көбөйтүүгө жетишти. Ошондой эле бюджетти толтуруунун 93,6 млрд сомдук кошумча резервдери жана 29,6 млрд сомдук натыйжасыз пайдаланылган ресурстар аныкталды.

Жергиликтүү бюджеттер боюнча жүргүзүлгөн аудиттердин жыйынтыгында шаарлардан жана айыл өкмөттөрүнөн жалпысынан 2,9 млрд сомдон ашык финансылык тартип бузуу табылып, анын негизги бөлүгү калыбына келтирилди.

Жыл ичинде 1 032 жол-жоболук мыйзам бузуу аныкталып, 171 кызмат адамы тартиптик жоопкерчиликке тартылып, 14 кызматкер кызматынан бошотулган. Коррупциялык белгилери бар материалдар боюнча укук коргоо органдарына 5,6 млрд сомдук 116 материал жөнөтүлүп, 14 кылмыш иши козголгон.

Мындан тышкары, Эсептөө палатасы IT-аудит системасын киргизүү боюнча иштерди күчөтүп, санариптик текшерүүлөргө өтүү багытында инфраструктурасын жана адистердин мүмкүнчүлүктөрүн өнүктүрүп келген.

Эсептөө палатасы укук коргоо органдарына 5,6 миллиард сомдук 116 материал өткөрүп, 14 кылмыш иши козголду

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал отчеттук жыл ичинде коррупциялык элементтерди камтыган жана мыйзам бузуулар олуттуу болгон 5,6 млрд сом суммасындагы 116 аудитордук материалды укук коргоо органдарына өткөрүп берген.

​Материалдар органдар боюнча төмөнкүдөй бөлүштүрүлгөн:

​Прокуратура органдарына: 3,4 млрд сомдук 57 материал;

​Улуттук коопсуздук (УКМК) органдарына: 2,2 млрд сомдук 54 материал;

​Ички иштер (ИИМ) органдарына: 16,5 миң сомдук 5 материал.

​Бул документтерди кароонун жыйынтыгында укук коргоо органдары тарабынан 14 жазык иши козголгон. Учурда алардын ичинен 4 жазык иши сотко жөнөтүлсө, 3 иш токтотулган, 2 иш убактылуу токтотулуп турат, ал эми 5 кылмыш иши боюнча тергөө иштери кызуу жүрүүдө. Мындан сырткары, 23 материал боюнча прокурордук көңүл буруу актылары чыгарылып, дагы 14 кызматкер тартиптик жазага тартылган. Козголгон иштердин жана көрүлгөн чаралардын натыйжасында 2025-жылдын 31-декабрына карата 32,1 млн сом мамлекетке толугу менен кайтарылган.

Финансылык тартипти бузган 171 аткаминер жазаланып, 14 кызматкер ээлеген ордунан бошотулду

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал тарабынан 2025-жылы мамлекеттик органдардагы ар кандай бузуулар, анын ичинен 1 032 жол-жоболук мүнөздөгү бузууларды аныкталган. Кемчиликтерди тез арада четтетүү үчүн аудит объектилерине 503 жазма буйрук, 306 сунуштама жана 7 сунуш жөнөтүлгөн. Буйруктардын аткарылышы ведомствонун өзгөчө көзөмөлүнө алынган.

​Бул чаралардын жана мониторингдин жыйынтыгында, финансылык мүчүлүштүктөргө жана тартип бузууларга жол берген 171 кызматтагы адам тартиптик жоопкерчиликке тартылды. Мындан сырткары, өз милдеттерин одоно түрдө бузган же талаптарды аткарбаган 14 аткаминер ээлеген кызматынан биротоло бошотулду.

​Коррупцияга каршы күрөштү жана ички тартипти чыңдоону Эсептөө палатасы өз ичинен да баштаган. Өткөн жылы ведомствонун 3 мамлекеттик кызматкерине эскертүү, 30 кызматкерине сөгүш берилсе, кызматтык иликтөөлөрдүн жыйынтыгы менен 2 мамлекеттик инспектор ээлеген кызматынан бошотулган.

Региондордогу текшерүү: Айыл өкмөттөрүндө 1,8 миллиард сомдук, ал эми 16 шаарда 1 миллиард сомдон ашык тартип бузуу табылды

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна караганда, Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинин талаптарына ылайык, Эсептөө палатасы жер-жерлердеги жергиликтүү бюджеттердин аткарылышын текшерүүдөн өткөрдү. 2025-отчеттук жылы өлкө боюнча 16 шаардын мэриясынын жана 241 айыл өкмөтүнүн бюджеттеринин түзүлүшү менен аткарылышына аудит жүргүзүлгөн.

​Шаарлар боюнча жыйынтык:

Бишкек жана Ош шаарларын эсепке албаганда, облустук маанидеги 12 шаар жана райондук маанидеги 4 шаарда (жалпысынын 16 шаар, анын ичинде Каракол, Нарын, Токмок, Кара-Балта, Жалал-Абад ж.б.) жүргүзүлгөн аудиттер калыбына келтирилүүгө тийиш болгон 1 077,9 млн сом суммасындагы финансылык тартип бузууларды аныктаган. Анын ичинен 676,3 млн сому (62,7 пайызы) кайтарылган. Ошондой эле шаарлар боюнча 90,9 млн сомдук ички резервдер жана жоготуулар табылган.

​Айыл өкмөттөрү боюнча жыйынтык:

Текшерилген 241 айыл өкмөтүндө каржылык тартип бузуулардын жалпы суммасы 1 861,8 млн сомду түздү. Түшүндүрүү жана калыбына келтирүү иштеринин натыйжасында, бузуулардын 1 407,8 млн сому (75,6 пайызы) жергиликтүү бюджеттерге кайтарылган. Айыл өкмөттөрүндө аныкталган резервдер менен жоготуулардын көлөмү 241,5 млн сомду түзгөн.

 

29 миллиард сомдук бюджеттин жоготуулары жана 93 миллиард сомдук бюджеттердин ири резервдери аныкталды

​Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, ал 2025-жылдагы аудитордук жана эксперттик-аналитикалык иштеринин алкагында өлкө бюджетин толтурууга көмөк бере турган ири суммадагы ички мүмкүнчүлүктөрдү аныктады. Өлкө боюнча тийиштүү бюджеттерди толтуруунун кошумча булактары (бюджеттин резервдери) 93 614,8 млн сом суммасында белгиленди.

​Адистер бул сумма түз каржылык тартип бузуу эмес экенин, бирок айрым экономикалык чараларды ишке ашыруу жана туура башкаруу аркылуу мамлекеттик капчыкка кошумча мобилизациялана турган ири каражат экенин өзгөчө белгилешет.

​Муну менен катар, аудиттин жүрүшүндө 29 630,9 млн сом суммасында рационалдуу эмес жана натыйжасыз пайдаланылган финансылык жана башка ресурстар (бюджеттин жоготуулары) аныкталган. Бул каражаттар мамлекеттик органдар тарабынан өз учурунда тийиштүү чаралар көрүлбөгөндүктөн же каражаттар өзүнүн негизги максатына жетпестен калгандыктан келип чыккан жоготуулар катары бааланды.

Мамлекеттик мүлктүн эсеби такталды: Эсептөө палатасынын кийлигишүүсү менен өлкөнүн активдери 61 миллиард сомго көбөйдү

​ Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, Кыргызстандын мамлекеттик секторунун консолидацияланган финансылык отчеттуулугунда буга чейин өлкөдөгү ири мамлекеттик ишканалардын таза активдери расмий түрдө актив катары көрсөтүлбөй, эсепке алынбай келгени аныкталды. Бул олуттуу кемчиликти Эсептөө палатасынын адистери 2025-жылы жүргүзүлгөн кеңири аналитикалык талдоонун жүрүшүндө аныктап чыгышкан.

​Бул маселени чечүү максатында, Эсептөө палатасы КР Финансы министрлиги менен биргеликте атайын жумуш алып барып, финансылык отчеттордогу каталарды жана кемчиликтерди толугу менен жойгон.

​Аткарылган системалуу иштердин натыйжасында, өлкөнүн расмий консолидацияланган отчетунда мамлекеттик активдердин жалпы көлөмү дароо 61 158,5 млн сомго (61,1 млрд сомдон ашык) көбөйтүлдү. Бул кадам өлкөнүн финансылык абалын эл аралык стандарттарга ылайык туура чагылдырууга жана мамлекеттик мүлктүн ачык-айкындуулугун камсыздоого жол ачты.

Эсептөө палатасы 2025-жылы 21 миллиард сомдон ашык финансылык тартип бузууну аныктап, анын 62%дан ашыгын мамлекетке кайтарды

​Эсептөө палатасынын Жогорку Кеңешке сунуштаган расмий отчетуна ылайык, 2025-жылы өлкөдөгү бюджеттик мекемелерде жана мамлекеттик ишканаларда ири суммадагы каржылык тартип бузуулар катталган. Жалпысынан өткөн жылы пландалган 98 аудитордук иш-чара өткөрүлүп, анын алкагында 1 636 мамлекеттик түзүм жана ведомстволук бөлүм текшерүүгө алынган.

​Текшерүүнүн жыйынтыгында калыбына келтирилүүгө тийиш болгон 21 414,9 млн сом суммасындагы финансылык тартип бузуулар аныкталды. Көрүлгөн ыкчам чаралардын натыйжасында, жыл ичинде бул каражаттын 13 406,4 млн сому (же 62,6 пайызы) кайра тиешелүү бюджеттерге калыбына келтирилди.

​Катталган бузуулардын түрлөрү төмөндөгүдөй бөлүнгөн:

​​Бюджетти түзүүдөгү каталар жана бузуулар – 13,3 млн сом.

​Бюджетти аткаруудагы бузуулар жана кемчиликтер – 7 484,9 млн сом;

​Мүлктү пайдалануудагы бузуулар жана кемчиликтер – 7 703,5 млн сом;

Эсеп жана отчеттуулук тартибин бузуулар – 6 196,6 млн сом;

​Сатып алуулардагы (тендерлердеги) бузуулар – 16,5 млн сом;

​Текшерилген мекемелердин басымдуу бөлүгүн (1 016 бирдик) бюджеттик мекемелер түзсө, 357си чарба жүргүзүүчү субъекттер (мамлекеттик ишканалар, акционердик коомдор), ал эми 257си жергиликтүү бюджеттен каржыланган уюмдар болгон.

Мамлекеттик эле эмес, жергиликтүү бюджеттер жана мамлекеттик ишканалардын бюджеттери бар

​КР Эсептөө палатасы тарабынан жогорку финансылык контролдоо органдарынын эл аралык стандарттарына ылайык, 2025-жылдын 31-декабрында аяктаган жыл үчүн «Кыргыз Республикасында жер көчкү коркунучтарын башкаруу» долбоорунун каржылык отчеттуулугуна аудит жүргүзүлдү.

​Бул долбоор КР Өзгөчө кырдаалдар министрлиги тарабынан ишке ашырылууда жана насыялык өнөктөштүк менен гранттык макулдашууларга ылайык Азия өнүктүрүү банкы тарабынан каржыланат.

​Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча КР Эсептөө палатасы тарабынан долбоордун каржылык отчеттуулугунун ишенимдүүлүгү тууралуу пикир билдирилди. Аудит отчеттуулуктун Бухгалтерлердин эл аралык федерациясынын Коомдук сектор үчүн каржылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттары боюнча кеңеши тарабынан жарыяланган «Кассалык эсеп ыкмасы боюнча каржылык отчеттуулук» мамлекеттик сектор үчүн каржылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарына, Азия өнүктүрүү банкынын талаптарына жана түзүлгөн макулдашуулардын тиешелүү беренелерине ылайык даярдалганын тастыктады.

Жакында КР Эсептөө палатасынын Кеңешинин кезектеги отуруму өткөрүлдү. Отурумдун жүрүшүндө мамлекеттик органдардагы бюджеттин аткарылышы, улуттук долбоорлорго бөлүнгөн каражаттардын натыйжалуулугу жана эл аралык долбоорлордун каржыланышы боюнча маанилүү аудиттик отчеттор каралып, тиешелүү чечимдер кабыл алынды.

​Отурум жаңы дайындалган мамлекеттик кызматчысынын ант берүүсү менен башталды.

​Андан соң Кеңештин мүчөлөрү экология жана жаратылыш ресурстары чөйрөсүндөгү маанилүү аудиттик отчетту карашты. Эсептөө палатасынын аудитору Алимжан Байгазаков КР Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде, анын ведомстволук мекемелеринде жана карамагындагы мамлекеттик ишканаларда 2024-жылга карата бюджеттин аткарылышына шайкештик аудитинин жыйынтыгын сунуштады. Муну менен катар, аталган министрликке караштуу «Кыргызгеология» мамлекеттик ишканасынын «Көмөкчү чарба» филиалынын 2024-2025-жылдардагы ишмердүүлүгүнө текшерүү жүргүзүлгөнү маалымдалды.

​Ошондой эле, КР Президентинин 2024-жылдын 22-январындагы №5 «Кыргыз Республикасынын экономикасын динамикалуу өнүктүрүү үчүн полиметаллдарды жана сейрек кездешүүчү жер элементтерин казып алуу боюнча улуттук долбоорду ишке ашыруу жөнүндө» Жарлыгынын аткарылышы талкууланды. Аудитор Алимжан Байгазаков Министрлер Кабинетинин тескемеси менен «Кыргызгеология» мамлекеттик ишканасына бөлүнгөн 1 миллиард сом финансылык каражаттын 2024-жылдын 1-январынан 2026-жылдын 1-мартына чейинки мезгил аралыгында максаттуу жана натыйжалуу пайдаланылышы боюнча жүргүзүлгөн аудиттин жыйынтыгын ортого салды.

​Отурумда Эсептөө палатасынын аудитору Зарылбек Сатаев КР Өзгөчө кырдаалдар министрлиги тарабынан ишке ашырылып жаткан «Кыргыз Республикасындагы жер көчкүлөрдүн тобокелдиктерин башкаруу» долбоорунун 2025-жылдагы ишмердүүлүгүнө жүргүзүлгөн финансылык аудиттин отчету менен тааныштырды.

Күн тартибинин соңунда Пландоо, отчеттуулук жана мониторинг жүргүзүү боюнча бөлүмүнүн башчысы Айбек Ибраевдин сунушу менен Эсептөө палатасынын 2026-жылга карата Аудитордук иш планына актуалдуу өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө чечим кабыл алынды.

​Каралган бардык маселелер боюнча Эсептөө палатасынын Кеңеши тарабынан тиешелүү токтомдор кабыл алынып, аныкталган кемчиликтерди четтетүү жана мамлекеттик каражаттардын натыйжалуулугун жогорулатуу максатында тиешелүү мамлекеттик органдарга сунуштамалар жана эскертүүлөр жөнөтүлдү.

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын эмгек жамааты салтка айланган кайрымдуулук иш-чараларынын алкагында 1-июнь — Балдарды коргоонун эл аралык күнүнө карата өзгөчө камкордукка жана колдоого муктаж балдардан кабар алышты.

​Майрамга карата Эсептөө палатасынын борбордук аппаратынын кызматкерлери Бишкек шаарындагы "Акниет" оор кырдаалдагы балдар борборунун тарбиялануучулары менен жолугушту. Мекеме кызматкерлери өз каражаттарынын эсебинен борбордун учурдагы муктаждыктарына ылайык зарыл болгон уюштуруу техника тапшырышты. Мындан тышкары, балдар үчүн майрамдык дасторкон уюштурулуп, салтанаттуу музыкалык программанын коштоосунда атайын белектер берилди.

​Ушундай эле куттуктоо иш-чарасы Эсептөө палатасынын Бишкек шаары, Чүй жана Талас областтары боюнча аймактык бөлүмүнүн жамааты тарабынан да уюштурулду. Аймактык бөлүмдүн кызматкерлери Ысык-Ата районундагы “Красноречка” атайын жалпы билим берүүчү жатак-мектебине барып, андагы тарбияланып жаткан окуучуларга биринчи кезекте керектелүүчү азык-түлүктөрдү жана майрамдык белектерди жеткирип беришти.

​Жолугушуулардын жүрүшүндө Эсептөө палатасынын өкүлдөрү балдарга моралдык жана материалдык колдоо көрсөтүү иштери мындан ары да туруктуу негизде улантыла тургандыгын белгилешти. Ошондой эле тагдырдын сыноосуна кабылган балдарды тарбиялоого жана алардын келечегине кам көрүүгө өмүрүн арнаган мугалимдердин, тарбиячылардын жана социалдык кызматкерлердин эмгегине терең ыраазычылык билдиришти.

​Өз кезегинде балдар мекемелеринин жетекчилиги көрсөтүлгөн туруктуу жардам, көңүл буруу жана материалдык-техникалык колдоо үчүн Эсептөө палатасынын жалпы жамаатына ыраазычылыктарын билдиришти.

2026-жылдын 25-майынан 29-майына чейин Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын кызматкерлери «SAI Governance» академиясында интенсивдүү окуу программасынан өтүштү. Курстун башкы темасы лидерлик көндүмдөрдү өнүктүрүү жана натыйжалуулукту баалоонун эл аралык тутумун — SAI PMFти үйрөнүү болду. Бул заманбап ыкма ведомствого өз ишин дүйнөлүк так стандарттарга ылайык текшерүүгө жардам берет. Иш жүзүндө мындай мамиле тобокелдиктерди өз убагында байкоого, аудитти ачык-айкын кылууга жана эң башкысы, жарандардын Эсептөө палатасынын ишине болгон ишеничин жогорулатууга өбөлгө түзөт.
Катышуучулар узак мөөнөттүү максаттарды кантип туура коюуну жана уюмду башкарууну майда-чүйдөсүнө чейин талдап чыгышты. Глобалдык милдеттерди терең түшүнүү ведомствого өз ишин так пландаштырууга көмөктөшөт, ал эми стратегиянын аткарылышын көзөмөлдөй билүү бардык маанилүү реформалардын ийгиликтүү аягына чыгарылышына кепилдик берет.
Окутууда үч элементтин: адамдардын, жумуш процесстеринин жана технологиялардын туура айкалышына чоң басым жасалды. Бул компоненттер бирдиктүү механизм катары иштегенде, Эсептөө палатасы убакытты жана мамлекеттик каражатты аз жумшап, текшерүүлөрдү тезирээк жана сапаттуураак жүргүзө алат. Бул жерде ведомствону ички каталардан коргогон чынчыл иш эрежелери жана кызматтык этика маанилүү ролду ойнойт.
Эксперттер лидерликке, өзгөрүүлөрдү башкаруу билгичтигине жана эмоционалдык интеллектке өзгөчө көңүл бурушту. Кызматкерлер жамаатта өз ара ишеним жана коопсуздук атмосферасын түзүүнү үйрөнүштү. Бул команданын натыйжалуулугун түздөн-түз жогорулатат жана татаал маселелерди чечүүдө бир тил табышууга жардам берет. Курстун жыйынтыктоочу бөлүгү катышуучуларга теория менен практиканы айкалыштырууга жана мамлекеттик аудитти жаңы сапаттык деңгээлге көтөрүүгө көмөктөшө турган так иш-аракеттер планын түзүүгө жардам берди.
Бул пайдалуу окуу Борбордук Азиянын Жогорку аудит органдарынын отчеттуулугу боюнча демилгеси — CASAI долбоорунун алкагында өттү. Курстун уюштуруучусу катары ИНТОСАИнин өнүктүрүү демилгеси (INTOSAI Development Initiative) чыкты, анын тажрыйбасы КР Эсептөө палатасынын күнүмдүк ишине дүйнөлүк мыкты тажрыйбаларды киргизүүгө жардам берет.

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы 2024-жылдын 1-январынан тартып 2024-жылдын 31-декабрына карата мезгил аралыгындагы Чүй областынын Кант шаарынын бюджетинин түзүлүшүнө жана аткарылышына, Кант шаарынын мэриясынын бюджетинин аткарылышына, ошондой эле, “Эмгек Люкс” жана “Кант-Жылуулук” муниципалдык ишканаларынын ишине шайкештик аудиттерин жүргүздү.

Кант шаарынын мэриясынын жана мэриянын муниципалдык ишканаларында жүргүзүлгөн аудиттердин жыйынтыгында 65 315,1 миң сомго финансылык бузуулар жана кемчиликтер аныкталган, анын ичинен  60 142,5 миң сом калыбына келтирилүүсү тийиш, тактап айтканда;

  •   Бюджеттик мыйзамдын талаптарына бюджет долбоорунун киреше бөлүгүнүн туура келбеши –  1 032,1 миң сом;
  •   Бюджеттик ассигнованиелердин көлөмдөрүнүн жана бюджеттик милдеттенмелердин лимиттеринин, каржылоонун чектүү көлөмдөрүнүн укуктук негиздерсиз өзгөрүшү – 60 142,5 миң сом анын ичинен 60 142,5 миң сом калыбына келтирилүүсү тийиш;
  •   Кызматкерлердин эмгек акы төлөөлөр жана башка акчалай төлөмдөр боюнча ченемден ашыкча чыгымдар – 4 143,2 миң сом.

Аудиттердин материалдары, Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын Бишкек шаары, Чүй жана Талас областтары боюнча аймактык бөлүмүнүн Коллегиясынын отурумунда каралып, Коллегиянын отурумунун чечимине ылайык, аудиттердин жыйынтыктары жөнүндө маалымат, Кыргыз Республикасынын Президентинин Чүй областындагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына жана Кант шаарынын мэриясына жиберилген.

Андан тышкары, аныкталган финансылык бузууларды жана кемчиликтерди жоюу үчүн, Кант шаарынын мэриясына жазма буйрук жиберилген. Чүй областынын Кант шаарынын мэриясынын бюджетинин түзүлүшүнө жана аткарылышына, Кант шаарынын мэриясында жана мэриянын муниципалдык ишканаларында жүргүзүлгөн шайкештик аудиттердин жыйынтыктарын, Кант шаарынын мэриясынын Коллегиясынын отурумунда кароону, аныкталган финансылык бузууларды жана кемчиликтерди жоюуну, аларга мындан ары жол бербөө боюнча иш-чаралардын комплексин аныктоону, жүргүзүлгөн аудиттердин жыйынтыктары боюнча жиберилген жазма буйруктардын аткарылышын өзгөчө көзөмөлгө алууну, жана  милдеттүү түрдө аткарууну камсыз кылууну, Кант шаарынын мэриясынын жетекчилигине сунушталды.

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы, Борбор Азиянын аудиттин жогорку органдарынын отчеттуулугун камсыз кылуу боюнча Демилгенин CASAI (Central Asia Supreme Audit Institutions Accountability Initiative) долбоорунун расмий ачылышына катышты. CASAI – бул 2023–2025-жылдары ийгиликтүү ишке ашырылган GSAI долбоорунун экинчи фазасы болуп саналат.

Долбоордун расмий ачылышы 2026-жылдын 15-апрелинде Тажикстандын Душанбе шаарында өттү. Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын аппаратынын жетекчиси Болотбек Элебесов CASAI долбоорунун ачылыш аземине жана Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы менен IDI (INTOSAI Өнүктүрүү демилгеси) ортосундагы кызматташтык жөнүндө макулдашууга кол коюу иш-чарасына катышты. Болотбек Элебесов долбоордун компоненттеринин ийгиликтүү ишке ашырылышына жана өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр, ошондой эле кызыкдар тараптар менен натыйжалуу кызматташууга ишеним артаарын билдирди.

Кол коюлган макулдашуунун алкагында CASAI долбоорунун негизги максаты – Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын институционалдык потенциалын чыңдоо болуп саналат. Бул аудиттердин сапатын жогорулатуу, стратегиялык башкарууну өркүндөтүү, процесстерди санариптештирүү жана кызыкдар тараптар менен өз ара аракеттенүүнү күчтөндүрүү аркылуу мамлекеттик каражаттарды башкаруу системасынын натыйжалуулугун жогорулатууга алып келет.

Долбоордун алкагында, потенциалды жогорулатуу максатында Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын төмөнкү 5 багыты боюнча иштер жүргүзүлөт:

  • Аудиттин сапатын жана камтуусун жогорулатуу;
  • Стратегиялык башкарууну жана институционалдык туруктуулукту күчөтүү;
  • Аудитордук ишмердүүлүктү санариптештирүү;
  • Көз карандысыздыкты жана институционалдык чөйрөнү бекемдөө;
  • Кызыкдар тараптар менен өз ара аракеттенүүнү өнүктүрүү.

Иш-чаранын алкагында аудиттин жогорку органдарынын көз карандысыздыгы боюнча семинар өткөрүлдү. Семинардын жүрүшүндө Казакстандын, Кытайдын, Польшанын жана Грузиянын аудиттин жогорку органдарынын өкүлдөрү өздөрүнүн көз карандысыздыкты камсыз кылуу боюнча тажрыйбалары менен бөлүшүштү.